Marija Stojadinović je nedavno diplomirala na Visokoj poljoprivredno - prehrambenoj školi strukovnih studija u Prokuplju kod prof. dr. Dragana Orovića, na temu uticaj investicija na razvoj poljoprivredne proizvodnje na području opštine Blace. Pregledali smo njen rad i našli korisne informacije koje mogu biti primenjene i u drugim opštinama u Srbiji.
Blace je manja kopaonička opština koja se prostire na 306 kvadratnih kilometara i obuhvata 40 naselja. Smeštena je u Topličkoj kotlini, na istočnim obroncima
Kopaonika i jugozapadnim delovima Jastrebca, a Jankovom klisurom spojena je sa dolinom Rasine, odnosno Kruševačkim basenom. Blace spada u red nedovoljno razvijenih opština, 65 odsto teritorije odnosno 18.000 hektara je poljoprivredno zemljište, pa se većinski deo stanovništva bavi agrarom. Zbog umerene kontinentalne klime ovo područje je kao stvoreno za voćarstvo. Manji deo poljoprivrednika bavi se stočarstvom i ratarstvom kako propratnom granom neophodnom za uzgoj stoke.
Kako unaprediti voćarstvo?
Blace je poznato po uzgoju Oblačinske višnje, jabuka autohtonih sorti ( Budimka, Kožara, Šumatovka) ali većina zasada su stari po deset i više godina, pa se broj stabala intenzivno smanjuje. Poslednjih godina među voćarima u Blacu primetan je trend podizanja zasada jagodičastog voća, pre svega jagoda konzumnih sorti kao što su Alba, Roksana, Džoli, Arosa…
Stočarstvo u blačkom kraju ima dugu tradiciju, a najviše je zastupljeno mlečno govedarstvo, pa se u mnogim selima pokreću mini-farme sa deset do 50
muznih krava. Prosečna proizvodnja mleka po grlu je oko 4.500 litara po laktaciji, a najzastupljenija je rasa Austrijskog simentalca, koja je pre desetak godina obnovljena, uvozom kvalitetnih steonih junica iz Austrije. Osnovni nedostatak su nedovoljni prerađivački kapaciteti, u okviru mesno-prerađivačke industrije. Osnivanjem ovakvih pogona, stimulisao bi se razvoj i drugih grana stočarstva. Da bi se postigla konkurentna pozicija na tržištu neophodno je kontinuirano
raspolagati dovoljnom količinom proizvoda visokog kvaliteta. Kako su na teritoriji opštine Blace mahom zastupljena manja poljoprivredna gazdinstva od pet
do šest hektara, proizvođači se udružuju u zadruge kako bi lakše i bolje plasirali svoje proizvode na tržištu. Trenutno na području Blaca postoji 13 poljoprivrednih udruženja i zadruga, koja očekuju podršku opštine kroz fiskalne olakšice, stimulisanje rada zadruga, ali i omogućavanje edukacije.
Organska proizvodnja
Geografski položaj opštine Blace ima povoljne zemljišne i klimatske uslove za razvoj organske proizvodnje. Trenutni broj organskih proizvođača je simboličan kao i površine na kojima se proizvodnja obavlja po metodama organske proizvodnje. Činjenica je da poslednjih godina ima sve više onih koji su zainteresovani za otkup organskih, pre svega voćarskih proizvoda, nude znatno više cene, pa mnogi voćari ozbiljno razmišljaju da se pređu na organski način proizvodnje. Raspoloživi prirodni resursi uz racionalno korišćenje uz stručnu podršku pokazuju da postoji mogućnost za dinamičan razvoj organske proizvodnje i izvoza organskih proizvoda uz adekvatnu podršku iz agrarnog budžeta. Blace ima velike mogućnosti da afirmiše proizvodnju svih vrsta organskog povrća, šljive, maline, višnje, kruške, jabuke, prerađevina od povrća i voća, mesa i prerađevina, sireva, meda, lekovitog i aromatičnog bilja i druge proizvode iz organske poljoprivrede i prerade. Potrebno je povećati ponudu raznovrsnog visokokvalitetnog asortimana iz oblasti prerade povrća i voća, grožđa, mleka i mesa, žita,lekovitog bilja… Da bi se to postiglo potrebno je formirati sektore za proizvodnju i preradu organske hrane i definisati podsticajne mere i sprovesti edukaciju za proizvodnju, preradu, pakovanje, etiketiranje, distribuciju, oglašavanje, kontrolu i sertifikovanje organske hrane do potrošača.
Ulaganje opštine u poljoprivredu
Opština Blace finansira razvoj poljoprivredne proizvodnje iz opštinskog budžeta, uz podršku Ministarstva poljoprivrede, kao i preko pristupnih EU fondova za razvoj poljoprivrede. Pravo na podsticaj na finansiranje ostvaruju aktivna gazdinstva koja imaju registrovano u opštini oko 50 odsto obradivih površina
zemljišta. Od 2016. do 2018. izdvojena su značajna sredstva iz budžeta lokalne samouprave za potrebe finansiranja investicionih aktivnosti u poljoprivrednoj proizvodnji. Ono što je najvažnije primetan je rast izdvojenih sredstava, pa je prošle godine opština izdvojila do tada rekordnih 31.817.328 dinara iz budžeta
za agrar, a poljoprivrednici se nadaju da će se taj trend nastaviti. Da bi mogli da se uhvate u koštac sa konkurencijom poljoprivredni proizvođači iz Blaca moraju da sprovedu korenite promene koje obuhvataju nekoliko tačaka:
* Unapređenje konkurentnosti kroz povećanje investicija u opremu i mehanizaciju
* Unapređenje nivoa znanja u primeni novih tehnologija, uvođenje standarda i dobre poljoprivredne prakse u prodaji, marketingu i upravljanju gazdinstvom
* Udruživanja sa komšijama zarad unapređenja proizvodnje na nivou sela zbog jeftinije nabavke materijala, mehanizacije i uspešnije prodaje proizvoda na nivou regije ili države

Pojedinačan pristup gde svaka opština na svoj način rešava probleme može u određenoj meri da donese kratkotrajnu korist na lokalnom nivou, ali parcijalnim
pristupom bez jasnog koordinisanog regionalnog nastupa neće se iskoristiti sve mogućnosti. Zato pored aktivnosti lokalne samouprave na izgradnji opštinskih
kapaciteta potrebna je i regionalna saradnja. Osnivanje Centra za razvoj je prvi korak koji bi trebao da doprinese, između ostalog, i razvoju poljoprivrede definišući i zajedno sa opštinama sprovodeći projekte za koje je racionalnije imati regionalni pristup. Ovo se pre svega odnosi na regionalne infrastrukturne objekte akumulacije, vodovodi, deponije) izradu strateških i planskih dokumenata vezanih za region, povezivanje stanovništva juga Srbije kroz različite aktivnosti, unapređenje informisanosti i komunikacije, kao i promocije kroz turističku ponudu i regionalne sajmove na kojima bi bili predstavljeni autentični proizvodi ovog područja. Tu je uloga opštine nezamenljiva jer upravo preko lokalnih organa vlasti može da se sprovodi državna agrarna politika, a prilagođena samom području. Opština bi trebalo da stvori uslove za investiranje u poljoprivrednu proizvodnju i preradu, da edukuje domaćine za bolje korišćenje sredstava ministarstava i EU fondova i obezbedi direktnu podršku poljoprivrednicima u okviru svojih mogućnosti.
Brže i lakše do dozvola

Opština je nadležna za dodelu različitih dokumenta, a pristupom koji omogućava brzo, efikasno i jeftino dobijanje neophodnih dozvola može u velikoj meri da bude ključno za odluku o investiranju u proizvodni ili prerađivački kapacitet. Opština ima i mogućnosti da pomogne lokalnim poljoprivrednicima da brže i lakše registruju gazdinstava, pripreme strategije, projekte, tehničku dokumentacije koja će omogućiti značajno viši nivo investicija i samim tim razvoj poljoprivrede.
Kako je putna i ostala infrastruktura u ruralnim područjima mahom zapuštena, opštine su te koje treba da pomognu u izgradnji i obnovi putne mreže i ostalih
infrastrukturnih objekata. Nerealno je očekivati bilo kakav ekonomski napredak ili investicije kao ni ostanak ljudi na selu ukoliko ne postoje osnovni uslovi za život kao što su struja, voda, pristojna putna mreža, komunikacije ili rešen problem kanalizacije. Ulaganje u infrastrukturu je veliki izdatak za opštinu i zato je potrebno u što je većoj mogućoj meri naći način za kofinasiranje bilo da su u pitanju nadležna ministarstva ili inostrani donatori.
U poslednjih nekoliko decenija značajno se povećava tražnja kupaca za proizvodima koji su specifični i jedinstveni što se potvrđuje zaštitom geografskog porekla. Zbog toga poljoprivrednici širom sveta pokušavaju da ostvare dodatne vrednosti iz svojih proizvoda bilo uvođenjem dodatnih standarda ili zaštitom geografskog porekla. Očigledno je da takva šansa postoji i za Blace koje može da ponudi proizvode sa oznakom geografskog porekla. Promocijom regiona ili područja sa njegovom kulturom, tradicijom i proizvodima može se ostvariti značajna korist kako ekonomska (više turista, veća potrošnja proizvoda)
tako i socijalna, odnosno proširenje znanja o regionu. Pored promocije regiona i promocije proizvoda koji nose specifični pečat kraja, u saradnji sa privatnim sektorom, ova aktivnost može dati značajan impuls razvoju poljoprivrede.

Izvor: Agrobiznis magazin

Nezvaničnom himnom manifestacije “Znaš li draga onu šljivu ranku”, koja već 17-tu godinu slavi šljivu, u Blacu je sinoć počeo programski deo četvorodnevne, najveće privredno – turističke manifestacije u ovom regionu Srbije, „Dani šljive“ – Blace 2019.

Prvog dana, posetioci kojih je bilo u velikom broju , uz orkestar Miše Mijatovića uživali su u pesmama Miroslava Ilića, Bobana Zdravkovića, Izvorinke Milošević, Nataše Đorđević, Nenada Milevskog, Dunje Vujadinović i naše blačanke Katarine Maksić – Kozić.Predsednik Opštine Blace Milan Ćurčić zahvalio se RTS-u i Karavanu 60 najlepših narodnih pesama koji je večeras ovde da isprati priču o našem brendu, našoj šljivi.

Među učesnicima bila je i naša blačanka Katarina Maksić Kozić. -Svim srcem se uvek rado odazivam svojim ljuudima. Čast mi je što me je opština Blace prepoznala kao svoju. Nadam se da će večeras RTS-ov karavan dati divan uvod manifestaciji koja traje do nedelje, ističe Katarina Maksić Kozić koja je trenutno poslovno posvećena školi pevanja koja se zove Vojska, jer kako nam reče, stvara se vojska novih pevača…-Slatko vam je Blace, divan narod, radujem se što smo došli , istakla je Izvorinka Milošević.

Voditelj Srđan Manojlović – Cojle istakao je da je Karavan najlepših pesama prvi put u Blacu .

Ali Blace nas je već uzelo pod svoje. Ovo je 8 grad koji je Karavan posetio a Blace je već u samom vrhu, istakao je Cojle.

Miroslav Ilić koji je često u Blacu istakao je da obožava sve što u Topličkom kraju uspeva…višnju…šljivu…

-Fenomenalno je, drago mi je da smo u Blacu, atmosfera, publika…sve je divno, istakla je Nataša Đorđević.

-Potrebno je što više ovakvih okupljanja kao u našem i mom Blacu, ističe Nenad Milevski koji je naš komšija iz obližnjeg Kruševca.Organizatori manifestacije su TO Blace i Opština Blace a Dani šljive u Blacu traju do nedelje 25. avgusta.

Izvor:https://toplickevesti.com/pesmom-znas-li-draga-onu-sljivu-ranku-poceli-dani-sljive-u-blacu.html

Svaki uložen dinar u agrar, u poljoprivredna gazdinstva, u zadrugarstvo je najbolje uložen dinar. Višestruko se vraća u ekonomskom smislu, ali i onom širem, opštenarodnom i opštedržavnom, kroz opstanak i revitalizaciju sela Srbije, rekao je ministar Milan Krkobabić zadužen za regionalni razvoj prilikom posete zemljoradničkoj zadruzi „Blačka Blace“, jednoj od onih kojima su prošle godine dodeljena bespovratna sredstva Republike Srbije namenjena zadrugama.

Ministar se pre obilaska zadruge, u zgradi opštine Blace, a kasnije u prostorijama Kulturnog centra, sastao sa čelnicima opštine Blace, stručnim službama za poljoprivredu, vlasnicima zadruga i zadrugarima Topličkog okruga.

Krkobabić je izneo da je ovo pravi put da se strateški reši pitanje gajenja i plasmana poljoprivrednih proizvoda u Srbiji i podsetio da je suva šljiva bila najveći izvozni proizvod Srbije, krajem prošlog veka. Naime 1897. godine bilo je izvezeno 30.000 tona suve šljive u Sjedinjene Američke Države, što je Srbiji donelo prihod od 37 miliona dolara.

Predsednik Opštine Blace Milan Ćurčić zahvalio je ministru što je prepoznao da je pravo ulaganje upravo u osnovni izvor prihoda stanovnika ovog kraja, a to je poljoprivreda. Potvrdio je da će podrška lokalne samouprave ostati bezrezervna, poželeo da iznos sredstava za tu namenu ostane održiv ili uvećan.

Direktor ZZ „Blačka Blace“ Dušan Zečević istakao koliko je ova investicija značajna za 8 zadrugara i 70 njihovih ko operanata koji zajedno obrađuju 100 hektara zemljišta pod šljivom i višnjom.

Zadruge su jedini spas za srpsko selo. Trenutno na teritoriji Blaca postoje četiri a smatram da je optimum 30 zadruga. Moramo da budemo spremni za ono što nas čeka na tržištu Evropske Unije a zadruge su jedini recept za to, rekao je on.
Ova zadruga je osnovana 2016. godine i ove godine očekuje promet od 20 do 30 miliona dinara.

Zemljoradničkoj zadruzi „Blačka Blace“ u Topličkom upravnom okrugu dodeljeno je 12,2 miliona dinara za izgradnju hladnjače kapaciteta 200 tona i opreme za duboko zamrzavanje voća, berač za koštičavo voće i traktor.

Ove godine planirano je u Budžetu Republike Srbije novih 825 miliona dinara namenjenih zadrugarstvu, a Konkurs za dodelu tih bespovratnih sredstava je u toku i traje do 15. avgusta 2018 za zadruge i do 15.septembra za složene zadruge.

Izvor:Vlada Srbije

U utorak ujutru je opštinu Blace zahvatilo veliko nevreme, a palo je toliko grada da je zemlja na pojedinim mestima potpuno prekrivena ledom.

Grad veličine oraha padao je u selima Grgure, Kutlovac, Drešnica, Sibnica i Višeselo.

Meštani navoda de ne pamte da je ikada pala veća količina grada, stradale su gotovo sve poljoprivredne kulture, šteta je neprocenjiva, a i ono malo šljiva što je preostalo posle martovskih mrazeva sada je uništeno. 

“Nemam reči... Tužan dan za naše proizvođače i poljoprivredu. U ovoj godini smo imali nekoliko nedaća koje su zadesile proizvođače, ali vremenskim nepogodama nikad kraja“, rekao je predsednik opštine Blace Zoran Jozić. 

Prokupački portal podseća da u blačkom kraju 90 stanovništva živi od poljoprivrede.

Izvor: www.b92.net

  1. Popularno
  2. Aktuelno
  3. Komentari

 

Kalendar

« Септембар 2019 »
Пон Уто Сре Чет Пет Суб Нед
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30